Lees hier meer over de ervaring van Evelyn in het Kilembe Mines Hospital. Samen met Evelien en Inge startte ze het wondzorg project op.

Of ik zin had om een wondzorg project in het Kilembe Mines Hospital op te starten? Ik moest er niet lang over nadenken want ik had al heel lang zin om eens naar Afrika te trekken. Met Daktari project naar daar gaan leek mij dan ook de uitgelezen kans. De vrijwilligers van Daktari project gaan al enkele jaren naar daar en hebben daar al enkele zeer goede projecten op poten gezet! Samen met verpleegkundigen Inge en Evelien vertrokken we dan ook begin september richting Oeganda. We spraken enkele keren af in België en probeerden de nodige voorbereidingen te treffen om daar een goed project op te starten. Ons doel was om een wondzorg poster te maken met de middelen die ze daar hebben. Op de poster hebben we ook een stappenplan neergeschreven hoe je op een correcte manier een wondzorg uitvoert. Met veel zenuwen maarnog veel meer goesting stapten we op het vliegtuig. 14448892_10154579228767855_5233998178946177750_nEmily was daar al aanwezig wat een hele geruststelling was. In België had ik zeer veel vragen; wat gaan we daar doen? Hoe ziet de dagindeling er daar uit? Gaan de mensen daar wel aanvaarden dat er een paar ‘muzungus’ hun proberen zaken mee te geven? Vragen waar niemand mij op voorhand een antwoord op kon geven. Het was dus ook op persoonlijk vlak een hele uitdaging, in België heb ik graag de controle over alles, in Oeganda was het leren om de controle over alles los te laten. Iets wat mij achteraf bekeken heel goed heeft gedaan.

De eerste dagen hebben we de omgeving wat verkend, een beetje bekomen van de lange reis. Dit was nodig. Toegekomen in Oeganda komen er zeer veel indrukken op je af. Heel veel chaos, andere kleuren, geuren, gewoonten, manieren van communiceren, besef van tijd,… In het begin kon ik zeer moeilijk aanpassen, ik zat er mee in dat mijn collega verpleegkundigen veel sneller de klik konden maken dan ikzelf kon doen. Gelukkig kon ik op veel steun van hen rekenen. De 3e dag dat we daar waren was er ’s avonds een keizersnede. De verpleegkundige was te laat, en de foetale harttoontjes waren aan het dalen. Emily vroeg of we zin hadden om te helpen. Een operatiekwartier in Oeganda is niet te vergelijken met een operatiekwartier in België, en zo sto14457301_10154513246908810_723186678089202720_nnden we om 22u30 op teenslippers in een groen OK pakje in de operatiezaal van het Kilembe Mines Hospital. Emily was de chirurg aan het assisteren bij de keizersnede, Evelien heeft de baby opgevangen en de navelstreng doorgeknipt. Toen ik de baby bij mij nam om hem te wegen kreeg ik plots een heel goed gevoel. Dit is Afrika, dit is waarom ik naar hier ben gekomen. De baby was een flinke jongen, die Mujuni werd genoemd. De mama was ongelofelijk dankbaar dat we haar geholpen hadden. De volgende dag ging ik een bezoekje brengen op de materniteit, de moeder nam mijn hand vast en zei wel 10 keer Wasingya (danku). Ik voelde mij steeds meer op mijn gemak.

We gingen Untitledlangs op de surgical ward en probeerden de eerste 2 dagen vooral te observeren. We keken naar welke middelen er waren en wat er precies fout zat. Onze grootste bekommernissen waren het veelvuldig gebruik van hydrogenperoxide (zuurstofwater) en het bestaan van geen techniek in het reinigen/ontsmetten van een wonde. We besloten ons hierop te focussen. Zuurstofwater is zeer cytotoxisch, in België wordt dit bijna nooit meer gebruikt, in Oeganda gebruiken ze dit op elke wonde. Er is povidone iodine (isobetadine) beschikbaar maar men gebruikt dit daar bijna nooit. We wouden er dus voor zorgen dat men meer de iodine ging gebruiken en de hydrogenperoxide in zeer beperkte mate. Povidone idodine is veel duurder dan de hydrogenperoxide daarom dus hun keuze om dit enkel in het operatiekwartier te gebruiken. We schreven ook een stappenplan uit van hoe je het beste een wonde kan reinigen/ontsmetten. Van binnen naar buiten, proper naar vuil, wondranden, wondomgeving,… In België hebben we voor elke soort wonde verschillende soorten producten, zalven, actieve wondverbanden, passieve wondverbanden, de keuze is oneindig. In Oeganda hebben ze gaas en vaseline gaas. En het gaas is dan nog geweven wat ervoor zorgt dat dit nog sneller in de wonde kleeft, het vaseline gaas is er als patiënten voldoende geld hebben om het te kopen en als het beschikbaar is in de apotheek. Aparte wondsets zijn er niet en er is 1 schaar voor de volledige afdeling. Met de weinige middelen die daar voorradig zijn moesten we toch een plan proberen bedenken.

We besloten om in kleine groepjes uitleg te geven aan de verpleegkundigen en onze poster toe te lichten. We gingen ook telkens mee wanneer de artsen langskwamen om de wonden te bekijken. Tijdens de zaalrondes gaven we dan ook tips hoe ze de wonden betDSC_0285er konden verzorgen. Er waren verpleegkundigen die wat wantrouwig tegenover ons stonden, want wij vertelden hen dat iets wat ze al jaren gebruiken eigenlijk niet zo goed is (hydrogenperoxide). De studenten kregen we wel direct mee. Er waren goede dagen, dagen waarop we merkten dat de verpleegkundigen echt wel hadden opgelet tijdens het geven van de uitleg en de wondzorg correct uitvoerden, en er waren dagen waarop we binnenkwamen en de hydrogenperoxide terug op de kar stond en de handalcohol verdwenen was. Tegen het einde van onze periode daar kwamen de verpleegkundigen naar ons om te vragen wat ze met een bepaalde wonde konden doen en zagen we echt wel een evolutie. Merken dat de studenten onze wondzorgposter volledig hadden neergeschreven in een klein schriftje en hierover vragen stelden, of zien dat de handen veelvuldig werden ontsmet met de handalcohol die Daktari project financiert deed deugd.

DSC_0584De dankbaarheid die patiënten daar tonen heb ik in België nog maar weinig mogen ervaren. Iedereen is daar zo ongelofelijk lief, vriendelijk en respectvol. Veertien dagen in het Kilembe Mines Hospital is veel te kort om onze poster daar volledig te implementeren, maar we hebben de start gegeven van een hopelijk goed project. Indien men meer middelen zou hebben, zou er ook al een grote vooruitgang kunnen zijn. Met de weinige scharen en pincetten die we uit de ‘Afrika bak’ van het ziekenhuis waar we werken in België hebben kunnen meenemen waren ze in elk geval al zeer tevreden. Oeganda was een onvergetelijke ervaring, aan het begin van mijn reis had ik nooit durven denken dat ik dit ooit zou zeggen maar ik kan niet wachten om nog eens terug te gaan!

Evelyn T.